Een spade kopen voor de tuin: waar let je op?

Wil je spitten, graven of bomen verplanten? Dan heb je een goede spade nodig. De keuze voor de juiste spade kopen voor je tuin hangt af van wat je ermee wil doen, de grondsoort in je tuin en hoe vaak je hem gebruikt. In dit artikel lees je precies waar je op moet letten.

Wat is het verschil tussen een spade, schop en bats?

Veel mensen gebruiken deze woorden door elkaar, maar er is wel degelijk verschil. Een spade heeft een recht of licht gebogen blad en is bedoeld voor spitten en steken in de grond. Je zet hem loodrecht in de aarde en kantelt de grond om. Een schop heeft een gebogen blad en is juist handig voor opscheppen: denk aan zand, grond of grind verplaatsen. Een bats lijkt op een schop maar is groter en breder, en wordt gebruikt voor zware grondwerkzaamheden zoals het verzetten van grote hoeveelheden zand of aarde.

Voor normaal tuinwerk, zoals een groentetuin omspitten of een plant verplanten, is een spade de juiste keuze.

Welke soorten spades zijn er?

Er zijn verschillende typen spades, elk geschikt voor een ander doel.

• Standaard tuinspade: heeft een recht blad en is geschikt voor het omspitten van moestuinen en borders. Dit is het meest gekochte type.
• Spitse spade: het blad loopt naar een punt toe. Hiermee prik je gemakkelijker door harde of kleiige grond.
• Ronde spade: heeft een afgerond blad, handig voor het steken van gaten en het verplanten van planten en struiken.
• Zaagspade: ook wel boomwortelspade genoemd. Het blad heeft een getande rand waarmee je wortels kunt doorzagen tijdens het graven.
• Dulspade: een breed, plat blad zonder scherpe punt. Goed voor lichte grond en verplanten.
• Ergonomische spade: heeft een gebogen steel of speciaal handvat om de rugbelasting te verminderen. Fijn als je langer aan een stuk werkt.

Waar let je op bij het kiezen van een spade?

Er zijn een paar dingen die bepalen welke spade bij jou past.

Materiaal van het blad: de meeste spades hebben een blad van staal. Gehard staal is steviger en slijt minder snel. Verzinkt staal roest minder. Voor zware grond, zoals klei, kies je bij voorkeur een spade met een stevig, gehard stalen blad.

Materiaal van de steel: houten stelen, vaak van essen, geven een goed gevoel in de hand en dempen trillingen enigszins. Ze zijn wel gevoeliger voor vocht en kunnen na verloop van tijd splijten. Stalen stelen zijn steviger maar zwaarder. Kunststof stelen zijn licht en duurzaam, maar voelen voor sommige mensen minder prettig aan.

Lengte van de steel: een te korte steel zorgt voor rugklachten. Een steel van rond de 90 tot 115 cm is voor de meeste mensen comfortabel. Langere mensen kunnen beter kiezen voor een model aan de langere kant.

Type handvat: een D-greep zit comfortabel in de hand en geeft meer controle. Een T-greep biedt meer kracht als je zwaar spit. Sommige modellen hebben geen extra greep, alleen de steel zelf.

Gewicht: een lichtere spade is fijner als je hem lang gebruikt. Een zwaardere spade heeft soms meer slagkracht bij hard graven.

Wat is een handige spade voor beginners?

Begin je net met tuinieren? Kies dan voor een standaard tuinspade met een recht blad, een houten of kunststof steel van rond de 90 cm en een D-greep. Merken als Fiskars en GAMMA hebben betaalbare instapmodellen die goed geschikt zijn voor gewone tuinklusjes. Voor iets zwaardere klussen, zoals graven in compacte grond, is een spitse spade een goede tweede stap.

Waar kun je een spade kopen?

Een spade voor de tuin koop je bij bouwmarkten zoals GAMMA, Hornbach en Hubo. Zij hebben een breed assortiment: van eenvoudige modellen voor lichte werkzaamheden tot stevige tuinspades voor zwaarder werk. Ook online is het aanbod groot. Let bij online kopen altijd op de steellengte en het gewicht, want die zie je niet altijd meteen in de foto’s.

De prijzen lopen uiteen. Eenvoudige modellen zijn al verkrijgbaar vanaf een paar euro, terwijl kwalitatieve spades van merken als Fiskars of Gardena meer kosten. Gemiddeld ligt een goede tuinspade voor huishoudelijk gebruik ergens tussen de twintig en vijftig euro.

Checklist: de juiste spade kiezen

• Bepaal waarvoor je de spade gebruikt: spitten, graven, verplanten of wortels doorzagen.
• Kijk naar de grondsoort: zware klei vraagt om een stevigere, spitse spade.
• Kies een steellengte die bij jouw lengte past, rond de 90 tot 115 cm.
• Kies een handvat dat prettig zit: D-greep voor controle, T-greep voor kracht.
• Let op het gewicht, zeker als je de spade lang achter elkaar gebruikt.
• Controleer of het blad van gehard of verzinkt staal is voor een langere levensduur.

Een goed begin is het halve werk

Een spade is een van de meest gebruikte stukken tuingereedschap. Met de juiste keuze spaar je jezelf veel moeite en een vermoeide rug. Neem even de tijd om te bedenken wat je ermee wil doen, en kijk dan naar materiaal, gewicht en handvat. Dan vind je zonder gedoe een spade die jarenlang meegaat.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een spade en een schop?
Een spade heeft een recht of licht gebogen blad en is bedoeld voor steken en spitten in de grond. Een schop heeft een meer gebogen blad en gebruik je om losse materialen zoals zand of aarde op te scheppen en te verplaatsen.

Welke spade is het beste voor zware kleigrond?
Voor zware kleigrond kies je bij voorkeur een spade met een spits, gehard stalen blad. Dat snijdt beter door compacte of taaie grond. Een ergonomische spade met een gebogen steel kan daarbij helpen om je rug te ontzien.

Hoe lang gaat een spade mee?
Een goede spade gaat bij normaal gebruik vele jaren mee. Spoel het blad na gebruik schoon en bewaar de spade droog om roest te voorkomen. Een houten steel kun je af en toe insmeren met lijnzaadolie om hem soepel en sterk te houden.

Is een ergonomische spade de moeite waard?
Als je regelmatig spit of last hebt van je rug, is een ergonomische spade zeker de moeite waard. De gebogen steel zorgt ervoor dat je minder ver hoeft te bukken, wat de belasting op je onderrug vermindert.

Kan ik een spade ook gebruiken voor het verplanten van planten?
Ja, voor het verplanten van planten gebruik je bij voorkeur een ronde spade of een dulspade. Die zijn minder scherp en beschadigen de wortels minder dan een spitse tuinspade.