Een boekenkast die past bij jouw ruimte: kopen, maken of aanpassen

Een boekenkast is meer dan een plek om boeken neer te zetten. Het is een meubel dat een kamer compleet maakt en meteen iets vertelt over de mensen die er wonen. Of je nu een kleine hoekoplossing zoekt of een hele wand wilt vullen met planken, er zijn veel mogelijkheden om een opbergoplossing te vinden die precies bij je past. Toch weten veel mensen niet goed waar ze moeten beginnen. Koop je iets kant en klaar, of ga je het zelf bouwen? En welk materiaal gebruik je dan? In deze blog beantwoorden we die vragen op een eerlijke en praktische manier.

Welk materiaal past het beste bij een boekenrek

De keuze voor het juiste materiaal maakt een groot verschil, zowel voor de uitstraling als voor de stevigheid. Massief hout ziet er mooi uit en gaat lang mee, maar is zwaarder en duurder dan andere opties. Populaire houtsoorten voor een wandkast of rek zijn eiken, grenen en beuk. Deze houtsoorten zijn stevig genoeg om een flinke stapel boeken te dragen zonder door te buigen. MDF, wat staat voor Medium Density Fibreboard, is een goedkoper alternatief dat je makkelijk kunt schilderen of beplakken met fineer. Het nadeel van MDF is dat het minder goed bestand is tegen vocht en wat minder sterk is bij lange planken zonder extra ondersteuning. Multiplex zit qua stevigheid tussen massief hout en MDF in, en is een goede keuze als je planken langer dan een meter wilt maken. Voor een mooie afwerking kun je de planken schuren en lakken of behandelen met een houtbeits naar keuze.

Zelf een kast bouwen stap voor stap

Zelf een boekenkast bouwen is goed te doen, ook als je weinig ervaring hebt met klussen. Je begint met het bepalen van de afmetingen: hoe hoog, breed en diep moet de kast worden? Schrijf alles op en houd rekening met de hoogte van je boeken. Een standaard plankdiepte van 25 tot 30 centimeter is voor de meeste boeken voldoende. Vervolgens maak je een lijst van alle onderdelen die je nodig hebt: een bodem, een bovenpaneel, twee zijwanden en een aantal tussenplanken. Veel bouwmarkten en online zaagservices zagen het hout op maat voor je, zodat je thuis alleen nog hoeft te monteren. De onderdelen verbind je met houtlijm en schroeven. Begin altijd met de zijwanden en de bodem, en voeg daarna de tussenplanken toe. Door een dun achterpaneel van hardboard of triplex te bevestigen, geef je de kast extra stabiliteit. Ten slotte bevestig je het geheel aan de muur om omvallen te voorkomen, zeker als je kinderen in huis hebt.

Een bestaande kast aanpassen aan je wensen

Niet iedereen wil of kan een kast helemaal zelf bouwen. Gelukkig zijn er ook manieren om een bestaande kast of een goedkoop basismodel aan te passen. Je kunt extra planken toevoegen door middel van plankendragers die je in de zijwanden schroeft of klikt. Zo pas je de indeling aan op de maat van je boeken, mappen of decoratie. Een andere optie is om de kast een andere kleur te geven. Met een goede primer en een lak op waterbasis kun je een oude kast volledig nieuw leven inblazen. Wil je de kast laten opgaan in de muur? Dan kun je hem inbouwen door de zijkanten te voorzien van plinten en een afwerking die aansluit bij de rest van de kamer. Dit geeft een strakke, ingebouwde uitstraling zonder dat je een op maat gemaakte inbouwkast hoeft te laten plaatsen door een vakman.

Tips voor het indelen en stylen van je planken

Wanneer de kast staat, begint het leukste gedeelte: het inrichten. Een veelgemaakte fout is om alles zo vol mogelijk te zetten. Dat maakt een kast al snel onoverzichtelijk en zwaar om te bekijken. Laat bewust ruimte vrij op sommige planken en combineer boeken met kleine decoratieve voorwerpen, zoals een plant, een kandelaar of een mooi doosje. Orden je boeken op kleur, onderwerp of hoogte, afhankelijk van wat jij fijn vindt. Boeken horizontaal stapelen werkt ook goed als afwisseling, en biedt je meteen extra ruimte voor een decoratief item bovenop. Zware boeken zet je het beste op de onderste planken, zodat de kast stabiel blijft en je ze makkelijk kunt pakken. Zorg ook voor voldoende lichtinval in de kamer: een volle kast kan een ruimte optisch zwaarder maken, maar met de juiste verlichting boven of in de kast haal je dat effect weg.

Veelgestelde vragen

Hoe voorkom ik dat planken doorzakken onder het gewicht van boeken?
Planken zakken door als ze te lang zijn voor het gebruikte materiaal. Voor MDF en multiplex geldt dat planken bij voorkeur niet langer zijn dan 80 centimeter zonder tussensteun. Gebruik je massief hout of dik multiplex van minstens 18 millimeter, dan kun je iets langere planken maken. Een middensteun of een extra staander in het midden van de kast helpt ook goed.

Hoe bevestig ik een hoge kast veilig aan de muur?
Een hoge kast bevestig je aan de muur door hem met muurbeugels en geschikte pluggen en schroeven vast te zetten. Boor altijd in een draagmuur of gebruik speciale hollewandankers als je in een gipskartonwand bort. Zeker bij kasten hoger dan 150 centimeter is wandbevestiging noodzakelijk om omvallen te voorkomen.

Welke afmetingen zijn handig voor een boekenplank?
Een standaard boekenplank is ongeveer 25 tot 30 centimeter diep. De hoogte tussen twee planken hangt af van het formaat van je boeken. Voor normale paperbacks is 25 centimeter ruim voldoende. Voor grote koffietafelboeken of mappen houd je beter rekening met een vrije hoogte van 35 centimeter of meer.

Kun je een boekenkast ook buiten gebruiken?
Een gewone houten kast is niet geschikt voor buiten, omdat regen en vocht het hout beschadigen en doen uitzetten. Als je buiten opbergruimte wilt maken voor boeken of andere spullen, kies dan voor een kast van gecoat staal, hardhout met een speciale buitenlak of een weerbestendige kunststof variant.