Schimmel in de vaatwasser: wat er echt gebeurt en wat je moet doen

Schimmel in de vaatwasser is een vervelend probleem dat vaker voorkomt dan je denkt. De vaatwasser is vochtig en warm, precies de omstandigheden waar schimmel goed in gedijt. Of je nu een schimmelig bord hebt ingeladen, zwarte vlekjes ziet op het rubberwerk of een muffe geur ruikt: in dit artikel lees je wat er aan de hand is en hoe je het oplost.

Wat gebeurt er als je een schimmelig bord in de vaatwasser doet?

Stel: je hebt een bord met yoghurt laten staan, er is schimmel op gegroeid, en je gooit het gewoon in de vaatwasser. Wat dan? Een normale wasbeurt op 60 of 65 graden doodt de meeste schimmelsporen. Schimmel overleeft in het algemeen geen hoge temperaturen boven de 60 graden Celsius. Bij een eco-programma van 45 graden is dat minder zeker, dus kies bij twijfel voor een heter programma.

Het risico zit meer in de luchtstroom dan in het water zelf. Terwijl de vaatwasser draait, verspreidt hij lucht binnenin. Losse schimmelsporen kunnen zo op andere vaat, op de wanden of op het rubberwerk terechtkomen. Of dat echt tot besmetting leidt, hangt af van hoeveel schimmel er op het bord zat en hoe snel je de vaatwasser na de wasbeurt leeghaalt. Laat je de machine na het programma een paar uur dicht, dan is de warme en vochtige lucht vanbinnen een ideale broedplaats voor eventuele overgebleven sporen.

Praktisch advies: heb je een bord met flinke schimmelgroei ingeladen, was dan daarna een lege cyclus op 70 graden of gebruik het intensieve programma. Dat ruimt eventuele restjes schimmelsporen op.

Hoe groeit schimmel in de vaatwasser zelf?

Schimmel in de vaatwasser groeit niet door één schimmelig bord, maar door een combinatie van vocht, warmte en voedselresten over langere tijd. De meest voorkomende plekken zijn het rubberwerk rondom de deur, de filters onderin en de hoeken van de binnenbak. Op die plekken blijft vocht hangen en ruikt de machine na een tijdje muf of zuur.

Een veelgemaakte fout is de vaatwasserdeur dicht houden als de machine klaar is. De binnenkant blijft dan vochtig, en dat trekt schimmel aan. Zet de deur na een cyclus op een kier zodat de machine kan opdrogen.

Schimmel in de vaatwasser verwijderen: stap voor stap

• Stap 1: filter schoonmaken. Verwijder het filter onderin de vaatwasser en was het af onder de kraan met een borstel en wat afwasmiddel. Hierin zitten vaak voedselresten die schimmelgroei voeden.
• Stap 2: rubberwerk schrobben. Veeg het rubberwerk rondom de deur af met een doekje gedrenkt in water met een scheutje azijn of een beetje bleekwater. Zwarte vlekjes zijn vaak Exophiala-soorten, een type zwarte schimmel dat ook bij hogere temperaturen overleeft en hardnekkig kan zijn.
• Stap 3: lege cyclus op hoge temperatuur. Doe een lege cyclus op 70 graden of het intensieve programma. Voeg eventueel een zakje citroenzuur of een scheut witte azijn toe aan het onderste rekje om schimmel en kalkaanslag tegelijk aan te pakken.
• Stap 4: drooglaten. Laat de vaatwasser na afloop op een kier staan zodat de binnenkant opdroegt.

Voorkomen dat schimmel terugkomt

Schimmelgroei in de vaatwasser is grotendeels te voorkomen met een paar kleine gewoontes. Spoel borden met hardnekkige resten (zoals yoghurt, saus of brood) even kort af voordat je ze inlaadt. Niet omdat de vaatwasser dat niet aankan, maar omdat opgedroogde en beschimmelde resten als voedingsbodem blijven zitten in de filters en hoeken.

Reinig het filter eens per maand. Draai elke vier tot zes weken een lege heet programma met citroenzuur of azijn. En houd de deur na een wasbeurt altijd open, ook als dat maar een paar uur is. Dit is de eenvoudigste manier om schimmel structureel geen kans te geven.

Is de schimmel hardnekkig en keert hij steeds terug ondanks reiniging? Dan kan het zijn dat de schimmel dieper in de machine zit, bijvoorbeeld in de sproeiarmen of de waterpomp. In dat geval kan een vaatwasserreiniger op basis van actief zuurstof helpen, of is een servicebeurt verstandig.