Kan porselein in de oven? Dit moet je weten

Porselein kan in de oven, maar alleen als het expliciet ovenbestendig is. Staat er geen aanduiding op de bodem van het servies, ga er dan vanuit dat het niet geschikt is voor gebruik in de oven. De kans op scheuren of breken is dan te groot.

Het probleem zit hem in temperatuurschok. Gewoon porselein is gemaakt om eten op te serveren, niet om te verhitten. Wanneer het materiaal snel opwarmt of afkoelt, kunnen er interne spanningen ontstaan die het stuk doen barsten. Dat geldt voor een koude schaal die direct de hete oven in gaat, maar ook voor een hete schaal die je meteen op een koud aanrecht zet.

Hoe zie je of porselein in de oven kan?

Draai het stuk om en kijk op de bodem. Ovenbestendig porselein heeft bijna altijd een symbool of tekst die dat aangeeft. De meest voorkomende aanduidingen zijn:

• Een afbeelding van een oven (rechthoek met golflijn of vlammetje erin)
• De tekst “ovenproof” of “oven safe”
• Een maximumtemperatuur, zoals “tot 220°C”

Staat er niets op de bodem? Dan is het servies hoogstwaarschijnlijk niet bedoeld voor de oven. Twijfel je bij oudere of merkloze stukken, gebruik ze dan liever niet voor verhitting. De kans is niet nul dat het goed gaat, maar de gevolgen van barsten kunnen fors zijn: een gebarsten schaal in een hete oven maakt schoonmaken lastig en kan gevaarlijk zijn.

Temperatuurlimieten bij ovenbestendig porselein

Ook als porselein ovenbestendig is, heeft het zijn grenzen. De meeste ovenbestendige porseleinen schalen zijn geschikt tot zo’n 200 tot 260 graden Celsius. Let op de maximumtemperatuur die op het stuk staat. Gebruik het servies nooit boven die grens, ook al lijkt het stevig.

Vermijd ook grote temperatuurverschillen in korte tijd. Zet een koude schaal niet direct in een voorverwarmde oven op 230 graden. Laat de schaal eerst op kamertemperatuur komen, of zet hem in de oven terwijl die nog opwarmt. Zo voorkom je thermische schok, die zelfs ovenbestendig porselein kan beschadigen.

Wanneer gebruik je porselein beter niet in de oven?

Er zijn situaties waarin je porselein beter buiten de oven houdt, ook als het technisch ovenbestendig is:

• Als het stuk een goudkleurige of zilverkleurige rand heeft. Metaalverf verdraagt hoge temperaturen slecht en kan verkleuren of beschadigen.
• Als er haarscheurtjes in het glazuur zitten. Die worden groter onder hitte en kunnen leiden tot breuken.
• Als het stuk al eerder is gevallen of gestoten. Inwendige schade is van buiten niet altijd zichtbaar.
• Als je het stuk direct van de vriezer naar de oven wilt brengen. Dat temperatuurverschil is te groot voor vrijwel elk porselein.

Goudrand servies wordt door veel mensen in de oven gezet zonder nadenken, maar de rand loopt dan al snel schade op. Die schade is niet te herstellen.

Porselein versus andere ovenmaterialen

Porselein is dichter en gladder dan gewoon keramiek. Dat maakt het mooier voor servies, maar niet automatisch beter bestand tegen ovenwarmte. Ovenvaste stoneware of keramische ovenschalen zijn vaak robuuster voor dagelijks gebruik in de oven. Als je regelmatig ovenschotels maakt, is een schaal die specifiek als ovenschaal verkocht wordt een betere keuze dan fijn servies dat toevallig ovenbestendig is.

Controleer bij twijfel altijd de aanduiding op het stuk zelf. Staat er “ovenproof” op en blijf je binnen de aangegeven temperatuur, dan is porselein in de oven prima te gebruiken. Staat er niets op, houd het dan bij de magnetron of het serveren, en gebruik een andere schaal voor de oven.