Vaatwasser ontkalken: zo doe je het stap voor stap

Een vaatwasser ontkalken doe je door een ontkalker in het apparaat te doen en een programma op minstens 65 graden Celsius te draaien. Dat verwijdert kalkaanslag van de binnenwanden, de sproeiarms en het verwarmingselement. Regelmatig ontkalken houdt je vaatwasser efficiënt en verlengt de levensduur.

Kalk is opgeloste mineralen uit het leidingwater. Bij elke wasbeurt blijft er een klein laagje achter. Op termijn tast dat de werking aan: de machine verbruikt meer energie, wast minder schoon en kan uiteindelijk eerder stukgaan. Hoe harder het water in jouw regio, hoe sneller kalk zich opbouwt.

Vaatwasser ontkalken in 5 stappen

Het ontkalken zelf kost weinig moeite. Gebruik een vloeibare ontkalker of een ontkalktablet, speciaal voor vaatwassers. Volg daarna deze stappen:

• Stap 1: maak de vaatwasser leeg. Verwijder alle vaat, bestek en manden. Een lege machine zorgt ervoor dat de ontkalker overal bij kan.
• Stap 2: doe de ontkalker in het apparaat. Vloeibare ontkalker gaat vaak direct op de bodem van de machine. Een tablet leg je in het bestekmandje of op de bodem. Volg altijd de instructies op de verpakking.
• Stap 3: draai een programma op 65 graden Celsius. Een hoog temperatuurprogramma lost kalk effectief op. Kies het heetste programma dat jouw machine aanbiedt, maar minstens 65 graden.
• Stap 4: open de deur na ongeveer 30 minuten. Door de deur kort op een kier te zetten, kan stoom ontsnappen. Dat helpt de ontkalker zijn werk te doen. Sluit de deur daarna weer en laat het programma afmaken.
• Stap 5: spoel na. Draai na afloop een kort spoelprogramma zonder ontkalker, zodat eventuele resten volledig worden weggespoeld.

Hoe vaak moet je de vaatwasser ontkalken?

In gebieden met hard water, zoals grote delen van Nederland, is eens in de twee tot drie maanden een goede richtlijn. Woon je in een gebied met zachter water, dan kun je volstaan met twee à drie keer per jaar. Je herkent te veel kalk aan witte vlekken op glazen, een troebele binnenwand of vaat die minder schoon aanvoelt na de wasbeurt.

Naast het ontkalken helpt een zoutbak die altijd gevuld is ook. Het zout in de zoutbak onthardt het water tijdens het wassen zelf. Dat vermindert kalkaanslag structureel en is geen vervanging van het ontkalken, maar werkt er wel goed mee samen.

Welke ontkalker werkt het beste?

Speciale vaatwasser-ontkalkers (vloeibaar of als tablet) werken goed en zijn veilig voor de machine. Citroenzuur is een veelgebruikt alternatief: los zo’n 100 gram op in een bakje water en zet dat op de onderste mand. Citroenzuur is goedkoop en milieubelastend minder dan sommige chemische middelen, maar het is minder krachtig bij zware kalkaanslag.

Witte azijn wordt soms aangeraden, maar is voor vaatwassers minder geschikt. De zuurgraad kan op termijn rubberen afdichtingen en sommige metalen onderdelen aantasten. Gebruik azijn daarom liever niet als vast ontkalkmiddel voor je vaatwasser.

Wat je ook schoon moet houden

Bij het ontkalken is het slim om ook het filter te controleren. Schroef het filter los (meestal onderin de machine), spoel het af onder de kraan en verwijder etensresten. Een verstopt filter laat de machine harder werken en vermindert het wasresultaat, los van kalk. Doe dit het liefst elke twee à vier weken.

Controleer ook de sproeiarms. Die hebben kleine gaatjes waardoor water sproeit. Kalkaanslag en etensresten kunnen die gaatjes verstoppen. Verwijder de sproeiarms (vaak simpelweg losdraaien of klikken), houd ze onder de kraan en prik de gaatjes schoon met een tandenstoker of satéprikker.

Ontkalken hoeft niet veel tijd of geld te kosten. Met een ontkalktablet van een paar euro en een heetprogramma ben je klaar. Doe het regelmatig, houd het filter schoon en je vaatwasser blijft jarenlang goed werken.